Tiệc Chúa Thác Bờ 04/4
Ngày 4/4 âm lịch hằng năm là một trong những ngày lễ trọng đại nhất của tín ngưỡng thờ Mẫu tại khu vực phía Bắc – ngày Tiệc Hóa (Chính tiệc) của Chúa Thác Bờ, hàng ngàn du khách thập phương lại nô nức tìm về vùng lòng hồ Hòa Bình để dâng nén tâm hương, hướng tới ngày Chính tiệc Chúa Thác Bờ.
Theo truyền tích, Chúa Thác Bờ là hai vị nữ anh hùng: Bà Đinh Thị Vân (người Mường) và một bà người Dao (có tài liệu ghi là Quách Thị Lan). Vào thế kỷ XV, khi vua Lê Lợi hành quân lên vùng Tây Bắc dẹp loạn đèo Cát Hãn, hai bà đã có công lớn trong việc vận động nhân dân quyên góp lương thực và chèo lái con thuyền vượt qua thác ghềnh hiểm trở trên sông Đà để tiếp tế cho quân đội.
Sau khi thác hóa, hai bà thường hiển linh giúp dân ổn định cuộc sống, chế ngự con nước dữ. Để ghi nhớ công ơn, nhân dân đã lập đền thờ tại khu vực Thác Bờ (Hòa Bình) và tôn vinh là Chúa Thác Bờ.
Ngày 4/4 âm lịch – Thời điểm linh thiêng nhất trong nămDù hội Đền Bờ kéo dài từ tháng Giêng đến hết tháng Ba, nhưng ngày 4/4 âm lịch mới là ngày Chính tiệc (Tiệc Hóa). Đây là thời điểm:
Tưởng niệm ngày hóa: Ngày hai bà về cõi tiên, để lại tiếng thơm cho muôn đời.
Hội tụ tâm linh: Các thanh đồng, đạo quan và con nhang đệ tử từ khắp nơi đổ về làm lễ tạ ơn và cầu nguyện.
Giao thoa văn hóa: Đây là dịp để du khách chiêm ngưỡng sự kết hợp hài hòa giữa văn hóa người Mường và người Kinh qua các nghi lễ bản địa.
Đến với Tiệc Chúa Thác Bờ vào những ngày này, du khách sẽ được trải nghiệm một không khí lễ hội đặc sắc:
Nghi thức hầu đồng: Tiếng cung văn rộn ràng, những giá hầu đồng uy nghiêm, lộng lẫy tái hiện hình ảnh Chúa Bà oai phong, tay chèo thuyền vượt thác ghềnh hay dịu dàng trong bộ áo xanh đặc trưng.
Dâng lễ vật: Mâm lễ của người đi hội thường mang đậm phong vị núi rừng với xôi ngũ sắc, gà kiến, rượu cần và những sấp vải thổ cẩm của người Mường.
Hành trình trên sông Đà: Cảm giác ngồi thuyền lênh đênh giữa lòng hồ Hòa Bình xanh ngắt, bao quanh là núi đá vôi để tiến về đền Chúa Bà là một trải nghiệm "thanh lọc tâm hồn" tuyệt vời.
Người dân tin rằng, dâng lễ vào ngày chính tiệc 4/4 sẽ đặc biệt linh ứng. Người ta về đây không chỉ để cầu tài, cầu lộc mà phần lớn là để:
Cầu mong sự bình an, hanh thông trong công việc.
Xin Chúa Bà che chở, giúp gia đình vượt qua mọi "thác ghềnh" của cuộc sống.
Bày tỏ lòng tri ân đối với những bậc tiền nhân có công với đất nước.
